/ Centrale Cliëntenraad (CCR): Een brede vertegenwoordiging die dicht bij de bewoners staat

De woonzorglocaties van Zorggroep Oude en Nieuwe Land hebben elk een cliëntenraad. De cliëntenraden vertegenwoordigen de cliënten en hun mantelzorgers en willen dat mensen die bij de Zorggroep wonen of thuis zorg ontvangen waardig kunnen leven. Een breed palet aan onderwerpen passeerde in 2019 de revue. Reden om aan de leden van de Centrale Cliëntenraad (CCR) een aantal vragen voor te leggen over hun inzet. Zij hebben samen de antwoorden geformuleerd.

Wat heeft 2019 in uw ogen opgeleverd?

“Het jaar stond voor ons uiteraard in het teken van optimale behartiging van de cliëntbelangen. 2019 blijkt een jaar van stevige groei in de breedte, met zowel een bewoner, een mantelzorgster als een thuiszorgmedewerkster in de geledingen. Een welkome verrassing.

Het jaar 2019 is wel het jaar waarin veel tijd is besteed aan de attentie- en de AVG-regeling (privacy), die nu naar aller tevredenheid is ingevoerd en prettig verloopt. In goed overleg hebben we gedragen adviezen gegeven. Neem de klachtenprocedures. Als CCR willen wij weten waarover er klachten zijn geweest, hoe deze zijn afgehandeld en waartoe ze geleid hebben. Ook onderling ervaren we de contacten als zeer waardevol. We horen hoe ze zaken in andere woonzorglocaties oppakken. De studiedag van de LOC over wat een CR en een CCR allemaal inhoudt en hoe je daaraan kan werken, was zeer positief. Het afstudeerproject ‘Eigen Regie’ waarbij bewoners van locaties werden geïnterviewd over hun zelfredzaamheid, gaf weer een mooie kijk op het perspectief van hen op het dagelijks leven.

Tenslotte hebben we de contacten met en informatie van interim bestuurders Wilma Luchies en Thea de Boer die na het afscheid van bestuurder Frank Kodden tijdelijk waarnamen, als heel fijn ervaren.”

De CCR-leden: "Het onderzoek Eigen Regie geeft een mooie kijk op het dagelijks leven van de bewoner."

"Het is belangrijk om écht met elkaar in gesprek te gaan, heel goed te luisteren en daar de tijd voor te nemen. Zodat bewoners ook in de laatste fase het leven kunnen leiden dat bij hen past."

De CCR heeft een positief advies uitgebracht over de nieuwe klachtenregeling. ‘Een klacht is iedere keer weer een kans om het een stapje beter te doen,’ zegt klachtenfunctionaris Maayolein Goelema. Wat is volgens u belangrijk bij de klachtenregeling die in 2019 is ingevoerd?

“Een klachtenregeling is altijd bedoeld om te leren van iets wat minder goed is gegaan. Wanneer een klachtenregeling voor iedereen makkelijk toegankelijk is en als positief wordt gezien en ervaren, dan wordt ze ook gebruikt. Als CCR hebben we duidelijk meer inzicht gekregen in de aard van de klachten. Hoe de klachten worden afgehandeld kan nog beter. Een klacht indienen moet zo laagdrempelig mogelijk kunnen, geen zoekplaatje zijn. De procedure moet eenvoudig zijn en binnen korte tijd afgerond kunnen worden. Belangrijk is ook dat we klachten direct oppakken en contact met de persoon opnemen die daarvoor binnen ZONL verantwoordelijk is.”

Veiligheid, en dan vooral in relatie tot huiselijk geweld, was een belangrijk thema in 2019. In welke zin kunnen cliënten en bewoners zich onveilig voelen? Welke uitkomsten troffen u in het bijzonder?

“Opvallend is geweest dat vooral het pesten niet gezien werd voordat het thema werd gepresenteerd. De teammanager en iemand van welzijn aten op hun eigen locatie mee om vooral eens te kijken. Men zag dingen die men eerder niet had gezien: bewoners lieten elkaar voorgaan in de lift terwijl een andere bewoner al langer stond te wachten. Een dochter die zegt: ‘Moeder heeft echt geen kleding nodig. Ze heeft nog genoeg.’”

“In de voorlichting die wij kregen, trof mij vooral dat er nog maar zo weinig wordt gemeld. Er moet bij medewerkers, maar zeker ook bij familie, buren en anderen veel vaker een niet-pluis-gevoel zijn dan uit de aantallen meldingen blijkt,” zo reageert een CCR-lid. “Niet wegkijken of denken dat een onveilige situatie ‘vanzelf’ overgaat.” Belangrijk is echter ook dat er een sfeer heerst waarin bewoners hun onvrede ook dúrven uiten. Er is immers sprake van een afhankelijkheidsrelatie tussen bewoner en verzorging.”

“Bij een melding komt er actie en dat is al een stap in de goede richting, evenals het anoniem melden van vermoedens van huiselijk geweld. Een meer planmatige aanpak is wat wij nu zeker ondersteunen. Het is alleen heel moeilijk om huiselijk geweld te constateren."

Goede voeding heeft bij ZONL bijzondere aandacht. Er loopt – ook in 2020 - een groot project, dat ZONL-breed wordt uitgevoerd. De diëtisten zijn hier actief mee bezig. Ook de CCR heeft aandacht besteed aan goede voeding, eetgedrag etc. Wat wilde de CCR precies weten en tot welke bijzondere resultaten is zij gekomen?

“Een lekkere maaltijd is een hoogtepunt in de dag. En dat geldt zeker voor de bewoners van de verpleeghuizen. Als cliëntenraad willen we weten of de voeding die bewoners krijgen wel gezond genoeg is. Vaak is het aardappels, vlees en groente. Heeft men echter wel zicht op wat de bewoner eet? Snelle implementatie van een goed beleid op voeding is wat ons betreft zeer gewenst. Aan voeding – eten en drinken van de hele dag – zit namelijk meer vast dan een verantwoorde maaltijd. Bijvoorbeeld: hoe gaan we om met ondervoeding? Gaan we (weer) zelf koken? Dit is een belangrijk thema voor de CCR, waarbij we nauw betrokken zijn. Een groot project ook, dat in 2020 afgerond moet zijn. Wat we ook hebben onderzocht is of de bewoners tevreden zijn met het eten en wat ze missen of graag hebben willen. De soep wordt nu verplaatst naar de middag anders zitten de bewoners ‘s avonds zo vol. Wel moet er goed gekeken worden bij de bewoners die op de kamer eten of ze het wel opeten want dat is natuurlijk wel cruciaal. Blij zijn we met de vele tips die zijn binnen gekomen om het voedingsbeleid te verbeteren. De gezamenlijke maaltijd wordt nog steeds erg op prijs gesteld en dat één keer per maand ook buurtbewoners of familie een vorkje mogen mee prikken helemaal!"

Over welzijn gesproken, wat heeft de CCR nog meer ondernomen om bij te dragen aan een beter welzijn van cliënten en bewoners?

“De klavergesprekken zijn een schot in de roos. Daar heeft iedere bewoner zijn of haar wensen kenbaar in gemaakt en daar wordt heel duidelijk rekening mee gehouden. In 2019 zijn veel welzijnsassistenten bij ZONL aan de slag gegaan om extra tijd door te brengen met bewoners en cliënten. In woonzorgcentrum Markehof in Marknesse werkt de cliëntenraad nauw samen met de Vrienden van Markehof. Zo werden er op de nieuw geverfde gangen planten neergezet voor wat extra gezelligheid. Buiten is een zitje gemaakt zodat bewoners tijdens hun rondje op de Zwolsevaart uitkijken. Ook schoof de Cliëntenraad aan bij de cursus voor zorgmedewerkers over de klavergesprekken en op haar beurt was een verzorgende weer aanwezig om de CR op de hoogte houden van het zorgleefplan en het welzijn van de bewoners. Ook was er aandacht voor de geestelijke verzorging zowel intramuraal als extramuraal, de nieuwe wet medezeggenschap, visie op het nieuwe gezondheidsplein Noordelijk Flevoland, afstemming met de separate cliëntenraden, de nieuwe privacywet AVG en de benoeming van de welzijnsassistenten.”

Samen met onderzoeker Ieta Berghuis van Hogeschool NHL Stenden heeft de CCR onderzoek laten doen naar eigen regie bij bewoners van Zorggroep Oude en Nieuwe Land. Waarom juist dit onderwerp en welke uitkomsten kwam hieruit? In hoeverre zijn de uitkomsten voor u als cliëntenraadslid herkenbaar bij uw naasten?

“Bewoners zijn individuen. Elk heeft zijn eigen geschiedenis, achtergrond en voorkeur. Het is enorm belangrijk om die te kennen, ook de voorgeschiedenis van een hele generatie inwoners van de polder bijvoorbeeld en de gevolgen daarvan. Eigen regie over je leven is erg  belangrijk maar de invulling is veel moeilijker omdat er verschillend tegenaan gekeken wordt. Wat verstaat iemand zélf onder ‘eigen regie’? Eigen regie is een abstract begrip en werd ook door verschillende bewoners zo ervaren. Het was voor hun best moeilijk om dat te beschrijven. Zij zaten allemaal in een leeftijdsgroep waar dit nog niet zo speelde.”

“Ieta Berghuis heeft uitvoerig met bewoners gesproken en dan valt op hoe belangrijk het is om écht met elkaar in gesprek te gaan, heel goed te luisteren en daar de tijd voor te nemen. Zodat bewoners ook in de laatste fase het leven kunnen leiden dat bij hen past. Dan gaat het vaak om kleine dingen: gare spruitjes, lekker veel zeep op het washandje …  Een onderzoek om veel van te leren!”

Meer informatie? Over de cliëntenraad kunt u informatie opvragen door een mail te sturen naar: ccr@zorggroep-onl.nl